Amstelveen,
24
januari
2020
|
16:50
Europe/Amsterdam

Joachim Gauck spreker op de 17e ‘Nooit meer Auschwitz’-lezing

Op woensdag 22 januari 2020 gaf de voormalige president van Duitsland en burgerrechtenactivist, Joachim Gauck, de 17e ‘Nooit meer Auschwitz’-lezing. Gauck sprak onder meer over de ontwikkeling van de schuldvraag in het naoorlogse Duitsland.

Verwerking van het verleden
De in 1940 geboren Gauck heeft door de opdeling van Duitsland een groot deel van zijn leven onder het communistische DDR-regime moeten leven. Zijn denken werd sterk beïnvloed door de jaren dat zijn vader wegens vermeende spionage voor het Westen opgesloten werd in een Siberisch strafkamp.

Het verwerken van het verleden is in Gaucks visie erg belangrijk voor een samenleving. Voor Duitsland zijn dit de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog en de erfenis van het DDR-regime. Op grond van zijn eigen levenservaring is het tolereren van intolerantie voor hem onmogelijk. In zijn boek Toleranz – einfach schwer (2019) pleit Gauck dan ook voor een actief burgerschap en een strijdbare vorm van tolerantie. De acceptatie van extremisme past daar niet bij. Gauck zegt hierover in het magazine Aanspraak van december 2019: ‘Hierbij moet niet ieder verschil geaccepteerd worden; sommige houdingen en doctrines moeten zelfs bestreden worden. Maar ook zo’n strijd kan nog in het kader van de tolerantie worden gevoerd - als strijdbare tolerantie. Pas als de ander uit haat handelt, de wet overtreedt, mensen veracht, is duidelijke intolerantie legitiem.’

‘Van schuld naar verantwoordelijkheidsbesef’
Gauck weer er op dat de huidige generatie Duitsers niet meer door schuldgevoel over de oorlog wordt gekenmerkt. De oorlogsgeneratie van zijn ouders probeerde het leed, veroorzaakt door de nazidictatuur, en daarmee de schuldvraag nog te verzwijgen. Hun kinderen stelde wel de pijnlijke vragen over schuld en medeplichtigheid. Toen pas werd er, na een langdurig proces, rekenschap gegeven van wat Duitsland tijdens de oorlog had aangericht. De huidige, 3e generatie Duitsers heeft verantwoordelijkheidsbesef in plaats van schuld voor het verleden.

‘Nooit meer Auschwitz’-lezing
Het Nederlandse Auschwitzcomité, de SVB (uitvoerder van de wetten voor oorlogsgetroffenen) en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies organiseren jaarlijks deze lezing. Een samenvatting van de lezing is binnenkort te vinden op de website van het Auschwitzcomité.

Foto: J. Denzel - S. Kugler

 

Deel deze release

Deel op: Twitter
Deel op: Facebook
Deel op: LinkedIn